Tanım
Mekanik mekanizmanın enerjisini depolayan, çelik alaşımından uzun ve ince bir şerit yay. Silindir biçimli zemberek kutusunun (barrel) içinde sarılı durur.
Ne iş görür
Kurulunca sıkışır, açılırken kutuyu döndürerek enerjiyi yavaş yavaş dişli takımına verir. Güç rezervini yayın uzunluğu ve gücü belirler.
Olmasa
Depolanacak enerji kalmaz; dişliler dönecek güç bulamaz ve ibreler durur.
İsmi
Wiktionary'ye göre Osmanlıca zenberek üzerinden Farsça zanbūrak sözcüğüne dayanır; Farsça sözcük küçük bir yaylı silahın adıdır (olası). İngilizce mainspring, "ana yay"; kutunun adı barrel, "fıçı", yayın fıçı biçimli kutuda durmasından.
Örnek cümle
Yayı boşalmış; kurmazsan saat durur.
Şekiller
Gerçek örnek. Mekanik saatten çıkarılan zemberek, kurulduğunda enerji depolayan uzun çelik şerittir.