Saatler

timekeepers

ÖlçütEvrensel küme: zamanı ölçen ve gösteren bütün aletler

Alt dallar

Açıklama

Tanım

Saat, zamanı ölçen ve gösteren alettir. Saatlerin bağlı olduğu bilim ve zanaat dalına horoloji (horology), Türkçesiyle saatçilik denir.

Ne iş görür

Bu sayfa evrensel kümeyi çizer. Kol saati bu kümenin içinde, mekanizmalı ve taşınabilir saatlerin bir türüdür.

Olmasa

Kol saatinin hangi büyük ailenin parçası olduğu, cep saatiyle ve duvar saatiyle bağı görünmez.

İsmi

Türkçe saat, Nişanyan'a göre Arapça sāʿa(t) sözcüğünden; ilk anlamı "süre", sonra "günün yirmi dörtte biri". Ölçülen sürenin adı, onu ölçen aletin de adı olmuştur. İngilizce ikiye ayırır. Yerinde duran saate clock (Orta Çağ Latincesi clocca, "çan"), üstte taşınana watch (Eski İngilizce wæcce, "nöbet, uyanık kalma") denir. Horology, Yunanca hōra ("saat") kökünden 1752'de kurulmuş bir sözcüktür.

Alt bölümleme

Saatler önce mekanizmalı ve mekanizmasız diye ayrılır. Mekanizmasız saatlerde (güneş, kum, su saati) dişli, balans ya da kuvars yoktur; gölge, akan kum ya da akan su süreyi gösterir. Mekanizmalı saatler sabit (kule, duvar, masa) ve taşınabilir (cep, kol) olarak ayrılır. Bu kaynağın odağı kol saatidir.

Ayrıntılar

Cep güneş saati mekanizmasızdır ama elde taşınır. Bu yüzden taşınabilirlik mekanizmasız ile kardeş bir dal değildir; ağaçta taşınabilir dal yalnızca mekanizmalı saatlerin altındadır.

Örnek cümle

Saat çok geniş bir aile; kule saati de kum saati de bu ailede.

Şekiller

Saatler Mekanizmasız Güneş saati Kum saati Su saati Mekanizmalı Sabit Kule, duvar, masa Taşınabilir Cep Kol odak
Euler diyagramı. Mekanizmasız küme ile mekanizmalı küme ayrı durur. Sabit ve taşınabilir, yalnız mekanizmalının içindedir.

İlişkili kavramlar

Kaynaklar

  1. Nişanyan Sözlük: saat · Türkçe kelimenin kökeni
  2. Etymonline: clock · Clock sözcüğü
  3. Etymonline: watch · Watch sözcüğü
  4. Etymonline: horology · Horoloji sözcüğü
  5. Cleveland Museum of Art: Butterfield güneş saati · Taşınabilir güneş saati örneği
  6. Wikimedia Commons: kum saati · Kum saati fotoğrafı

Bu sayfada hata mı var, öneriniz mi var? Yazın.