E2.4

İbre

hand

ÖlçütZamanı gösteren dönen çubuk

Alt dallar

Açıklama

Tanım

Kadranın üstünde dönen ince metal gösterge. İşaretler sabittir, ibre hareket eder.

Ne iş görür

Mekanizmanın dönüşünü sabit işaretlerin üstünde okunur hale getirir. Alışılmış kadranda üç ibre vardır:

  • Akrep (hour hand): Saati gösterir; 12 saatte bir tur atar, en kısa ve en geniş olandır.
  • Yelkovan (minute hand): Dakikayı gösterir; 60 dakikada bir tur atar, akrepten uzundur.
  • Saniye ibresi (seconds hand): Saniyeyi gösterir; 60 saniyede bir tur atar, en ince olandır.

Olmasa

İşaretler durur ama geçen süre görünmez. İlk saatlerde yalnızca saat ibresi vardı; dakika ibresi saati daha küçük bölmek için eklendi.

İsmi

Arapça ibra, "iğne". Dikiş iğnesi, ölçü aletinin göstergesi ve saat ibresi aynı adı taşır. Akrep, Arapça ʿaqrab; saatin kısa koluna benzetme yoluyla verilmiş olası bir ad. Yelkovanın saat anlamının dönen rüzgâr kolundan geldiği olasıdır.

Alt bölümleme

İbre, gösterdiği süreye (akrep, yelkovan, saniye) ve siluetine (biçimler) göre ayrılır.

Örnek cümle

Akrep kısa, yelkovan uzun, saniye ibresi ip gibi ince.

Şekiller

Kısa akrep, uzun yelkovan ve ince saniye ibresi
Şekil 7.14. Kısa ve geniş olan akrep, uzun olan yelkovan, en ince olan saniye.

İlişkili kavramlar

Kaynaklar

  1. FHH: ibre · İbrenin tanımı ve tarihi
  2. Wiktionary ibre · Kelimenin kökeni
  3. Nişanyan: akrep · Akrep sözcüğünün saat anlamı

Bu sayfada hata mı var, öneriniz mi var? Yazın.