Su saati

water clock, clepsydra

ÖlçütSüreyi akan suyla ölçer

Tanım

Suyun bir kaba dolması ya da kaptan boşalmasıyla süreyi ölçen mekanizmasız saat.

Ne iş görür

Su dar bir delikten kaba dolar ya da kaptan boşalır; kabın içindeki çizgiler ya da yüzen bir şamandıra geçen süreyi gösterir. Güneş saatinin aksine gece ve bulutlu havada da çalışır.

Olmasa

Gölgeye bağlı olmayan, gece de çalışan ilk zaman ölçer olmaz; Roma mahkemelerinde konuşma süresi gibi işler ölçülemezdi.

İsmi

Bilim dilindeki adı clepsydra, Yunanca klepsydra: kleptein ("çalmak") ve hydōr ("su"), yani "su hırsızı". Ad, suyun kaptan sessizce kaçmasını anlatır.

Ayrıntılar

Britannica'ya göre tarihlenebilen en eski örnekler MÖ 14. yüzyıl Mısır'ındandır. Bir türünde delikli kap suya bırakılır ve dolup batınca süre biter; bir türünde kap boşalır ve içteki çizgiler kalan suyu gösterir. Romalılar, damlayan suyla dolan bir silindirde yükselen şamandırayı bir ölçeğe karşı okurdu.

Örnek cümle

Su saatinde su seviyesi ikinci çizgiye indi.

Şekiller

su seviyesisüre çizgileridipteki delik
Şekil. Akıtmalı su saati: su dipteki delikten azar azar boşalır; kabın içindeki çizgiler kalan suya göre geçen süreyi gösterir.

İlişkili kavramlar

Kaynaklar

  1. Britannica: clepsydra · Tanım ve tarihçe

Bu sayfada hata mı var, öneriniz mi var? Yazın.